قصد داریم از چیز مهمی صحبت کنیم. صحبت از فضایی است که محل ذخیره*سازی اطلاعات و داده*ها محسوب می*شود. وقتی صحبت از ذخیره*سازی به میان می*آید، سؤالات زیادی در ذهن ایجاد می*شود. سؤالاتی که تنها منحصر به کاربران مبتدی نیستند و بعضاً کاربران حرفه*ای نیز به صورت دقیق پاسخ آنها را نمی*دانند. برای پاسخ به این سؤالات است که این سری از مقالات آماده شده*اند.

۱- تعریف و درک واحدها

هرچقدر هم که پرداختن به این مسأله کسل*کننده باشد، درک نمودن اصول و فرآیند ذخیره*سازی دیجیتال، بدون آشنایی با واحد سنجش آن یعنی «بایت» غیرممکن است.
بایت (Byte): بایت (B)، به طور کلی، کوچکترین واحد ذخیره*سازی محسوب می*شود. شما این*گونه در نظر بگیرید که یک بایت معادل یک کاراکتر است. در نتیجه برای ذخیره* کردن کلمه ZOOMIT، شما به ۶ بایت فضا نیاز خواهید داشت. از آنجا که بایت واحد کوچکی محسوب می*شود، در دنیای واقعی برای اندازه*گیری اطلاعات ذخیره شده از واحدهای بزرگ*تر مانند کیلوبایت، مگابایت، گیگابایت و ترابایت استفاده می*گردد.
توضیح: از نظر فنی، واحدی کوچکتر از بایت نیز وجود دارد که به آن بیت (b) می*گویند. واحدی که برای ذخیره کردن حالت صفر یا یک به صورت دیجیتالی به کار گرفته می*شود.یعنی حالتی از اطلاعات که برای رایانه قابل فهم است. بایت در حقیقت رشته*ای ۸*تایی از بیت*ها است. به عبارت دیگر از کنارهم قرار گرفتن ۸ بیت، یک بایت ساخته می*شود.
واحد بیت معمولاً برای نمایش سرعت انتقال دیتا در فواصل دور، مورد استفاده قرار می*گیرد. برای مثال جهت نمایش سرعت اینترنت، از واحد بیت در ثانیه (Bit Per Second) استفاده می*شود.در مقابل بایت بیشتر برای نمایش حجم و اندازه داده*ها مورد استفاده قرار می*گیرد. وقتی درباره فضای* ذخیره*سازی صحبت می*کنیم، بهتر است از «بایت» استفاده نماییم.
کیلوبایت (Kilobyte): بر اساس تعریف هر کیلوبایت (KB)، معادل ۱۰۲۴ بایت است. در موارد مختلف، برای راحتی، هر کیلوبایت را معادل ۱۰۰۰ بایت فرض می*کنند.
مگابایت (Megabyte): بر اساس تعریف هر مگابایت (MB)، معادل ۱۰۲۴۰۰۰ بایت (یا ۱۰۲۴ کیلوبایت) است که برای راحتی، معادل یک*میلیون بایت فرض می*شود.
گیــگـابایت (Gigabyte): بر اساس تعــریف هر گیگابایت (GB)، مــعـادل یک*میلـیارد بایت (۱۰۲۴ مگا*بایت) است.
توضیح: علاوه بر گیگا*بایت، واحد دیگری به نام glblbyte یا GiB وجود دارد که معادل ۱،۰۷۳،۷۴۱،۸۲۴ بایت است. استاندارد JEDEC، یک گیگابایت را، معادل همین میزان بایت در نظر می*گیرد. این استاندارد توسط مایکروسافت تعریف شده و بوسیله سیستم*عامل ویندوز مورد استفاده قرار می*گیرد. در*واقع علت تفاوت حجم اسمی و حجم واقعی حافظه*ها، همین استاندارد است. برای مثال، اگر یک هارد دیسک ۵۰۰ گیگابایتی، توسط ویندوز فرمت شود، حجم آن ۴۶۵ گیگابایت نمایش داده خواهد شد. حجم واقی ثابت است، تفاوت تنها در تعریف واحد گیگابایت خلاصه می*شود.
ترابایت (Terabyte): بر اساس تعریف هر تـــرابایت (TB)، معادل یک*هزارمیلیارد بایت (یا ۱۰۲۴ گیگابایت) است.
اندروید
در حال حاضر، بیشترین حجم هارد درایوهای ۳.۵ اینچی (که در رایانه*های رومیزی وجود دارند)، ۴ ترابایت است. فضای ذخیره*سازی اغلب رایانه*ها، حجمی میان ۱۲۰ گیگابایت تا ۲ ترابایت دارند. این فضا در دستگاه*های قابل* حمــلی مانند تــلفن*های هوشمـند و تبلت*ها بین ۸ تا ۱۲۰ گیگابایت متغیر است.
توضیح: به طور کلی، هر عکسی که با دوربین آیفون گرفته می*شود، حداکثر ۲ مگابایت و یک آهنگ ۵ مگابایت فضا می*گیرد. یعنی یک لوح*فشرده (CD) با حجم ۷۰۰ مگابایت، می*تواند نزدیک به ۳۵۰ عکس آیفون یا ۱۴۰ آهنگ را در خود جای بدهد. اندازه واقعی فایل*ها بسته به عوامل مختلف مانند نوع فشرده*سازی یا فرمت آن، ممکن است متفاوت باشد. اما بر اساس یک قانون بدیهی و نانوشته، هرچه فایل با کیفیت*تر یا طولانی*تر باشد، برای ذخیره*سازی به حجم بیشتری نیاز خواهد داشت. یک پادکست ۱۰ دقیقه*ای، به فضایی بین ۴ تا ۱۰ مگابایت نیاز دارد. در حالیکه یک ویدئوی ۱۰ دقیقه*ای با کیفیت به فضایی در حدود چندصد مگابایت یا چند گیگابایت نیازمند است.
۲- ذخیره*سازی و حافظه

دو واژه ذخیره*سازی (Storage) و حافظه (Memory)، شاید در موارد مختلف به جای هم استفاده شوند. اما این دو واژه تفاوت*های زیادی با یکدیگر دارند.
ذخیره*سازی (Storage): به طور مختصر، ذخیره*سازی مربوط به محلی است که اطلاعات گوناگون مانند عکس*ها، تصاویر، فایل*های متنی، نرم*افزارها و... در آن قرار می*گیرد. در یک کامپیوتر، سیستم*عامل (ویندوز، مک و...) هم در فضای ذخیره*سازی داخلی (هارد دیسک)، ذخیره می*شود. فضای ذخیره*سازی، غیرفرّار است. به این معنی که با خاموش شدن دستگاه میزبان (کامپیوتر)، اطلاعات همچنان در دستگاه ذخیره بوده و از بین نمی*روند و با راه*اندازی رایانه، اطلاعات، مجدداً قابل دسترسی هستند. دقیقاً مشابه یک کتاب یا دفترچه یادداشت که همیشه قابل خواندن و نوشتن است.
حافظه (Memory): حافظه با نام*های دیگر مانند RAM، حافظه تصادفی (Random Memory Access) و... شناخته می*شود. حافظه، جایی است که داده*های نرم*افزارها برای اجرا شدن باید در آن قرار بگیرند. داده*های موجود در حافظه یا RAM، فرّار هستند. به این معنی که با خاموش شدن دستگاه، اطلاعات موجود در آن پاک شده و حافظه خالی می*شود. به طوری که انگار هیچ اطلاعاتی در آن نبوده است. این حافظه، چیزی شبیه حافظه کوتاه*مدت ذهن انسان است. حافظه کوتاه*مدت در هنگام فعالیت*هایی مانند خواندن و نوشتن، متون و تصاویر را پردازش می*کنند ولی بلافاصله پس از توقف کار، اطلاعات آن پاک شده و متوجه فعالیت بعدی می*شود.
توضیح: هنگام روشن نمودن رایانه، بخشی زیادی از زمان بوت، صرف انتقال سیستم*عامل از فضای ذخیره*سازی داخلی (مثلاً هارد دیسک) به حافظه (RAM) می*شود. پس از انجام این فرآیند، سیستم*عامل آماده سرویس*دهی و انجام دستورات کاربر خواهد بود.
علیرغم تفاوت میان فضای ذخیره*سازی و حافظه، رابطه*ای قوی میان این دو وجود دارد. برای مثال، یک فایل Word که شما در حال کار بر روی آن هستید، در حافظه (RAM) دستگاه قرار دارد، اما پس از آنکه آنرا ذخیره نمودید، یک نسخه از آن در فضای ذخیره*سازی رایانه کپی می*شود. وقتی نرم*افزار به صورت کامل بسته شود، تنها یک نسخه از فایل در فضای ذخیره*سازی موجود خواهد بود و نسخه* آن در RAM، موجود نخواهد بود، مگر اینکه مجدداً نرم*افزار را اجرا کنید.
اندروید
تمام این*ها به این معنی است که شما به طور واقعی، فضای ذخیره*سازی را تجربه نکرده و نمی*بینید. آنچه از طریق صفحه*نمایش یا اسپیکر به شما ارائه می*شود، از حافظه (RAM) فراهم شده است. اما قبل از آن، باید از فضای ذخیره*سازی دستگاه شما در حافظه قرار بگیرد (لود شود).
هرچه حافظه رایانه، بیشتر و سریع*تر باشد، نرم*افزارها، زودتر برای استفاده آماده می*شوند. علاوه بر این در هر زمان، کارهای بیشتری می*توان با رایانه انجام داد (چند وظیفگی).

به طور کلی، حجم حافظه*های رم بسیار کمتر از حجم فضای ذخیره*سازی است. در حال حاضر اغلب کامپیوترها با حافظه*ای بین ۲ تا ۸ گیگابایت عرضه می*شوند و البته شما به بیش از این مقدار نیازی ندارید. البته حافظه رم نسبت به فضای ذخیره*سازی گران*تر است.
به یاد داشته باشید که حافظه تنها یکی از فاکتورهای عمل*کرد رایانه محسوب می*شود. فضای ذخیره*سازی، فاکتور دیگری است که می*تواند از نوع هارد درایو (هارد دیسک) یا SSD باشد.
در [فقط کاربران عضو و فعال قادر به مشاهده لینک ها هستند . ] با انواع فضای ذخیره*سازی آشنا خواهیم شد.